Yoga: een praktische benadering

Mijn visie op yoga en oefeningen is in de loop der jaren veranderd. Tijdens mijn opleiding manuele therapie in Utrecht leerde ik dat oefeningen vaak compensatoire bewegingspatronen versterken. Ook werd gesteld dat rekoefeningen weinig effect hebben op de lengte van spierfascie, omdat het bindweefsel de spiervezels beschermt tegen overrekking en scheuren. Rekoefeningen werden daarom vaak afgeraden.
Later ben ik tot nieuwe inzichten gekomen, mede onder invloed van de polyvagaaltheorie. Het doel van rekoefeningen is namelijk niet zozeer om structuren in het lichaam te veranderen, maar om de tolerantie voor lichamelijke en omgevingsprikkels te vergroten.
Rekoefeningen kunnen worden gezien als een manier om het autonome zenuwstelsel te trainen. Door bewust een milde, goed verdraagbare rekprikkel op te zoeken en daarbij ontspannen te blijven ademen, oefen je veerkracht. Je lichaam leert dat spanning niet automatisch gevaar betekent.
Veel mensen volgen wekelijks een yogales, maar doen verder weinig. Voor het zenuwstelsel is regelmaat echter belangrijker dan intensiteit. Dagelijks oefenen – vijf tot tien minuten – is vaak effectiever dan één langere sessie per week.
Het hoeft ook niet altijd yoga te zijn. Eenvoudige rekoefeningen zijn voldoende, mits ze met aandacht worden uitgevoerd. Het gaat om:

• Het bewust opzoeken van een lichte, verdraagbare prikkel
• Niet forceren
• Rustige buikademhaling
• Aandacht voor ontspanning tijdens de rek

De volledige oefencyclus in de bijgevoegde video duurt ongeveer vijf tot tien minuten. Je kunt elke oefening tien keer herhalen of tien seconden vasthouden.
Het doel is niet “leniger worden”, maar het vergroten van regulatie, tolerantie en veerkracht.